Default
Door Remote - 31 Jul 2026
Een nieuw rapport van het Britse Imperial College en de Franse Emlyon Business School heeft de manieren in kaart gebracht waarop de door durfkapitaal gesteunde oprichters van Silicon Valley fraude plegen – en de rol die investeerders spelen.
Voor het rapport, dat in juni online werd gepubliceerd, bouwden onderzoekers een database op van technologieoprichters en bedrijven die tussen 2000 en 2023 te maken kregen met civiele en strafrechtelijke vervolgingen op het gebied van effectenfraude door de SEC en het Ministerie van Justitie.
Enkele bekende gevallen waarin tech-oprichters de afgelopen jaren zijn veroordeeld voor fraude, zijn onder meer Charlie Javice van Frank, Gökçe Güven van Kalder, Do Kwon van Terraform Labs en Alexander en Valerie Lau Beckman van GameOn.
Overal in X worden het favoriete sociale netwerk van de technologie-industrie, het onderwerp fraude en het zachtere woord ‘oplichterij’ besproken, terwijl mensen debatteren over de grenzen van ambitie en succes. “Fraude komt veel vaker voor en is genormaliseerd in de startup-wereld dan we bereid zijn toe te geven en te accepteren”, vertelde Tim Weiss, een van de auteurs van het rapport, aan TechCrunch.
Hij wees op een ander rapport van de Universiteit van Toronto (UT), eveneens gepubliceerd in juni, waarin 654 gevallen van fraude tegen Amerikaanse door durfkapitaal gefinancierde startups tussen 2000 en 2023 werden onderzocht. Daaruit bleek dat fraude over het algemeen zeldzaam is, maar dat bedrijven met risicofinanciering vaker te maken kregen met fraude dan bedrijven die geen risicofinanciering aannamen. Uit het onderzoek bleek dat startups die tijdens oververhitte markten met zwak toezicht en due diligence van investeerders zijn opgericht, 19% meer kans hebben om later fraude te plegen.
“Het probleem hier zijn niet alleen de oprichters, maar ook degenen die, soms onredelijke, verwachtingen van hoge groei scheppen en versterken”, aldus Weiss. Hij voegde eraan toe dat de huidige schuimige AI-startupomgeving precies het soort omstandigheden is dat oprichters tot fraude verleidt.
Het artikel van Weiss, geschreven in samenwerking met Emlyon-onderzoeker Nevena Radoynovska, bespreekt wat er kan gebeuren als oprichters te maken krijgen met een kloof tussen hoe investeerders willen dat hun startups presteren en hoe ze daadwerkelijk presteren. Ze kunnen zich wenden tot ‘façading’, zoals de krant het noemt, in drie steeds oneerlijker wordende fasen: oppervlakte, versterkt en diep.
Bij oppervlaktegevels liegen oprichters over hoe succesvol het bedrijf is of wordt. Het is gebruikelijk in de beginfase van een bedrijf, wanneer het zijn visie aan investeerders presenteert. Het is een niveau van oneerlijkheid dat hoger is dan alleen het pitchen van een ambitieuze visie of een astronomisch totaal bereikbare markt.
Na de oppervlaktegevel kan de oprichter volgens de krant overgaan op een ‘versterkte gevel’, waarbij nepbewijs wordt gecreëerd om de vertelden leugens te ondersteunen.
De krant gaf het voorbeeld van een mobiele test-app die valse klantcontracten en facturen maakte, valse inkomsten registreerde en die valse documenten gebruikte om durfkapitaalbedrijven ervan te overtuigen deze te ondersteunen tegen een eenhoornwaardering.
Van daaruit kunnen oprichters een ‘deep façading’ betreden, waar ze hun leugens uitbreiden naar gebieden zoals het beter laten lijken van hun technologie dan deze is, compleet met nepdemonstraties. Dit omvat hele ‘parallelle realiteiten’ die op leugens zijn gebouwd, zei Weiss.
Maar investeerders zijn niet altijd ongelukkige slachtoffers, ontdekten de onderzoekers. Naast de buitensporige groeiverwachtingen die oprichters in de eerste plaats tot fraude aanzetten, ‘co-creëren sommige investeerders onbewust fraude’, zei Weiss, door oprichters – soms precies dezelfde – te blijven steunen die eerder van fraude zijn beschuldigd, waardoor deze tot op zekere hoogte worden genormaliseerd.
In feite vond het UT-rapport weinig bewijs dat vermeende fraude oprichters ervan weerhoudt financiering te werven voor nieuwe startups, zelfs als die fraudegevallen grote media-aandacht kregen.
“Nieuwe investeerders en de bredere durfkapitaalmarkt bestraffen wangedrag uit het verleden niet”, aldus het UT-rapport, wat “ook consistent is met de Silicon Valley-cultuur die mislukkingen omarmt, ongeacht de oorzaak.”
Uit het onderzoek bleek ook dat startups waarvan het bestuur werd gecontroleerd door de oprichters twee keer zoveel kans hadden om fraude te plegen in vergelijking met startups met door beleggers gecontroleerde of gedeeld gecontroleerde besturen.
Nog interessanter is dat het rapporteerde dat nadat door durfkapitaal gesteunde startups naar de beurs gaan, zij binnen twee jaar vaker te maken krijgen met class action-rechtszaken in vergelijking met door private equity gesteunde bedrijven die naar de beurs gaan.
Ook het feit dat bedrijven langer privé blijven draagt hieraan bij. Publieke bedrijven worden strenger gecontroleerd dan particuliere bedrijven. “Oprichters hebben geen professionele organisatie of vereniging die regels voor ondernemers- en investeerdersgedrag kan bepalen of afdwingen over hoe je een goede oprichter kunt zijn en wat redelijke groeiverwachtingen zijn”, aldus Weiss.
Weiss stelt voor dat de SEC routinematig formele audits onderzoekt en uitvoert bij startups nadat ze een hoge ‘investeringsdrempel’ hebben bereikt. Momenteel wacht de SEC doorgaans op een klacht van een klokkenluider of een rechtszaak van investeerders of voormalige werknemers om een onderzoek in gang te zetten.
Het artikel van Weiss suggereert ook dat beleggers meer verantwoordelijkheid moeten nemen als ze oprichters ertoe aanzetten extreme groeicijfers te halen.
“Beleggers moeten aansprakelijk worden gesteld voor het falen van het ondernemingsbestuur en het schenden van hun fiduciaire plichten”, zei hij. Hij wil meer onderzoek zien naar de ‘dynamiek tussen ondernemers en investeerders’ die fraude kan helpen voorkomen en ook ‘de te grote nadruk op de ondernemer als enige dader van wangedrag kan compenseren’.
Met andere woorden, fraude is zelden een solo-daad, en totdat investeerders ter verantwoording worden geroepen voor de druk die zij uitoefenen, zullen oprichters waarschijnlijk de verleiding blijven weerstaan om fraude te plegen totdat ze het redden.
Dit stuk is bijgewerkt.
Voor het rapport, dat in juni online werd gepubliceerd, bouwden onderzoekers een database op van technologieoprichters en bedrijven die tussen 2000 en 2023 te maken kregen met civiele en strafrechtelijke vervolgingen op het gebied van effectenfraude door de SEC en het Ministerie van Justitie.
Enkele bekende gevallen waarin tech-oprichters de afgelopen jaren zijn veroordeeld voor fraude, zijn onder meer Charlie Javice van Frank, Gökçe Güven van Kalder, Do Kwon van Terraform Labs en Alexander en Valerie Lau Beckman van GameOn.
Overal in X worden het favoriete sociale netwerk van de technologie-industrie, het onderwerp fraude en het zachtere woord ‘oplichterij’ besproken, terwijl mensen debatteren over de grenzen van ambitie en succes. “Fraude komt veel vaker voor en is genormaliseerd in de startup-wereld dan we bereid zijn toe te geven en te accepteren”, vertelde Tim Weiss, een van de auteurs van het rapport, aan TechCrunch.
Hij wees op een ander rapport van de Universiteit van Toronto (UT), eveneens gepubliceerd in juni, waarin 654 gevallen van fraude tegen Amerikaanse door durfkapitaal gefinancierde startups tussen 2000 en 2023 werden onderzocht. Daaruit bleek dat fraude over het algemeen zeldzaam is, maar dat bedrijven met risicofinanciering vaker te maken kregen met fraude dan bedrijven die geen risicofinanciering aannamen. Uit het onderzoek bleek dat startups die tijdens oververhitte markten met zwak toezicht en due diligence van investeerders zijn opgericht, 19% meer kans hebben om later fraude te plegen.
“Het probleem hier zijn niet alleen de oprichters, maar ook degenen die, soms onredelijke, verwachtingen van hoge groei scheppen en versterken”, aldus Weiss. Hij voegde eraan toe dat de huidige schuimige AI-startupomgeving precies het soort omstandigheden is dat oprichters tot fraude verleidt.
Het artikel van Weiss, geschreven in samenwerking met Emlyon-onderzoeker Nevena Radoynovska, bespreekt wat er kan gebeuren als oprichters te maken krijgen met een kloof tussen hoe investeerders willen dat hun startups presteren en hoe ze daadwerkelijk presteren. Ze kunnen zich wenden tot ‘façading’, zoals de krant het noemt, in drie steeds oneerlijker wordende fasen: oppervlakte, versterkt en diep.
Bij oppervlaktegevels liegen oprichters over hoe succesvol het bedrijf is of wordt. Het is gebruikelijk in de beginfase van een bedrijf, wanneer het zijn visie aan investeerders presenteert. Het is een niveau van oneerlijkheid dat hoger is dan alleen het pitchen van een ambitieuze visie of een astronomisch totaal bereikbare markt.
Na de oppervlaktegevel kan de oprichter volgens de krant overgaan op een ‘versterkte gevel’, waarbij nepbewijs wordt gecreëerd om de vertelden leugens te ondersteunen.
De krant gaf het voorbeeld van een mobiele test-app die valse klantcontracten en facturen maakte, valse inkomsten registreerde en die valse documenten gebruikte om durfkapitaalbedrijven ervan te overtuigen deze te ondersteunen tegen een eenhoornwaardering.
Van daaruit kunnen oprichters een ‘deep façading’ betreden, waar ze hun leugens uitbreiden naar gebieden zoals het beter laten lijken van hun technologie dan deze is, compleet met nepdemonstraties. Dit omvat hele ‘parallelle realiteiten’ die op leugens zijn gebouwd, zei Weiss.
Maar investeerders zijn niet altijd ongelukkige slachtoffers, ontdekten de onderzoekers. Naast de buitensporige groeiverwachtingen die oprichters in de eerste plaats tot fraude aanzetten, ‘co-creëren sommige investeerders onbewust fraude’, zei Weiss, door oprichters – soms precies dezelfde – te blijven steunen die eerder van fraude zijn beschuldigd, waardoor deze tot op zekere hoogte worden genormaliseerd.
In feite vond het UT-rapport weinig bewijs dat vermeende fraude oprichters ervan weerhoudt financiering te werven voor nieuwe startups, zelfs als die fraudegevallen grote media-aandacht kregen.
“Nieuwe investeerders en de bredere durfkapitaalmarkt bestraffen wangedrag uit het verleden niet”, aldus het UT-rapport, wat “ook consistent is met de Silicon Valley-cultuur die mislukkingen omarmt, ongeacht de oorzaak.”
Uit het onderzoek bleek ook dat startups waarvan het bestuur werd gecontroleerd door de oprichters twee keer zoveel kans hadden om fraude te plegen in vergelijking met startups met door beleggers gecontroleerde of gedeeld gecontroleerde besturen.
Nog interessanter is dat het rapporteerde dat nadat door durfkapitaal gesteunde startups naar de beurs gaan, zij binnen twee jaar vaker te maken krijgen met class action-rechtszaken in vergelijking met door private equity gesteunde bedrijven die naar de beurs gaan.
Ook het feit dat bedrijven langer privé blijven draagt hieraan bij. Publieke bedrijven worden strenger gecontroleerd dan particuliere bedrijven. “Oprichters hebben geen professionele organisatie of vereniging die regels voor ondernemers- en investeerdersgedrag kan bepalen of afdwingen over hoe je een goede oprichter kunt zijn en wat redelijke groeiverwachtingen zijn”, aldus Weiss.
Weiss stelt voor dat de SEC routinematig formele audits onderzoekt en uitvoert bij startups nadat ze een hoge ‘investeringsdrempel’ hebben bereikt. Momenteel wacht de SEC doorgaans op een klacht van een klokkenluider of een rechtszaak van investeerders of voormalige werknemers om een onderzoek in gang te zetten.
Het artikel van Weiss suggereert ook dat beleggers meer verantwoordelijkheid moeten nemen als ze oprichters ertoe aanzetten extreme groeicijfers te halen.
“Beleggers moeten aansprakelijk worden gesteld voor het falen van het ondernemingsbestuur en het schenden van hun fiduciaire plichten”, zei hij. Hij wil meer onderzoek zien naar de ‘dynamiek tussen ondernemers en investeerders’ die fraude kan helpen voorkomen en ook ‘de te grote nadruk op de ondernemer als enige dader van wangedrag kan compenseren’.
Met andere woorden, fraude is zelden een solo-daad, en totdat investeerders ter verantwoording worden geroepen voor de druk die zij uitoefenen, zullen oprichters waarschijnlijk de verleiding blijven weerstaan om fraude te plegen totdat ze het redden.
Dit stuk is bijgewerkt.